Ideale luchtvochtigheid en hoe snel te bereiken?

Om een gezond leefklimaat in huis te creëren is de luchtvochtigheid van groot belang. Zowel een te hoog als een te laag vochtgehalte in een woning, kunnen schadelijk zijn voor de gezondheid. Ook kan te veel vocht in huis leiden tot materiële schade, waardoor de waarde van het huis kan dalen. Het creëren van een goede luchtvochtigheid, levert dan ook veel voordelen op. Maar wat kun je nou precies doen, om te zorgen voor een ideaal vochtpercentage in huis?

Wat is luchtvochtigheid?

Met luchtvochtigheid wordt de verhouding tussen lucht en vocht bedoeld. Het percentage watermoleculen dat zich in een bepaalde hoeveelheid lucht bevindt geeft het vochtgehalte weer. Hoe groter het percentage, des te hoger de luchtvochtigheid in die ruimte. De ‘ideale luchtvochtigheid’ van een woning ligt tussen de 40 en 60%. Dit percentage is aan verandering onderhevig; ventilatie en weersomstandigheden hebben veel invloed op de luchtvochtigheid in huis.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen relatieve en absolute luchtvochtigheid.

Relatieve luchtvochtigheid

Met de luchtvochtigheid in een woning wordt (bijna) altijd de relatieve luchtvochtigheid bedoeld. Dit is de verhouding tussen de waterdamp die in de lucht aanwezig is, ten opzichte van het totale percentage vocht dat zich maximaal in de lucht kan bevinden. Is de luchtvochtigheid 100%, dan betekent dit dus dat de lucht volledig verzadigd is met water. De waterdamp vormt dan druppels en het vocht kan bijvoorbeeld op de ramen slaan.  Bij het berekenen van het relatieve vochtgehalte van de lucht, worden ook de temperatuur én de luchtdruk meegenomen. Hoe warmer de lucht is, hoe meer waterdamp de ruimte kan bevatten.

Absolute luchtvochtigheid

Bij het berekenen van de absolute luchtvochtigheid, worden de temperatuur en luchtdruk niet meegerekend. Het wordt dan ook weergegeven als het aantal gram water per kubieke meter lucht (g/m³). Wanneer de temperatuur stijgt, blijft de maximale absolute luchtvochtigheid hetzelfde. Omdat een warmere temperatuur meer waterdamp kan bevatten, zal de relatieve luchtvochtigheid in dit geval dus dalen.

Hoe kan je luchtvochtigheid in huis meten?

Voor het meten van de luchtvochtigheid in huis, wordt vaak een hygrometer gebruikt. Een hygrometer is een vochtmeter die het percentage relatieve luchtvochtigheid in een ruimte kan meten. Het is een eenvoudig instrument, dat voor een klein bedrag al te krijgen is. Afhankelijk van de meetresultaten, kun je proberen de luchtvochtigheid in huis te verhogen of verlagen naar een gezond niveau. Ook weerstations zijn vaak uitgerust met een hygrometer. Daarnaast meten deze apparaten ook de temperatuur en de kwaliteit van de lucht.

Te hoge luchtvochtigheid

Wanneer de relatieve luchtvochtigheid in huis meer dan 60% bedraagt, is er sprake van een te hoog vochtgehalte. Te veel vocht in huis kan ontstaan door gebrek aan ventilatie of door een vochtprobleem, zoals een lekkage of opstijgend vocht. Is het vochtgehalte in huis langdurig te hoog, dan kan dit voor problemen zorgen. Een koudere lucht bevat minder waterdamp dan een warmere lucht. Wanneer de lucht afkoelt, kan de waterdamp zich bijvoorbeeld naar wanden, vloeren en meubels verplaatsen. Dit kan vochtplekken of schimmelvorming tot gevolg hebben. Omdat schimmelsporen schadelijk kunnen zijn, kan een te hoge luchtvochtigheid zomaar de gezondheid aantasten. Allergieën, luchtweginfecties en hoofdpijn kunnen dan ook zomaar gevolgen zijn van een te hoge luchtvochtigheid in huis.

Te lage luchtvochtigheid

Vooral tijdens de winter kan de lucht in huis snel te droog worden. De verwarming staat vaak hoog en de relatieve luchtvochtigheid kan dan ook flink dalen. Een te laag vochtgehalte kan directe invloed hebben op de gezondheid. Je ademt namelijk continu deze droge lucht in, waardoor de longen minder zuurstof hebben om op te nemen. Wanneer je vaak moet hoesten en je regelmatig last hebt van hoofdpijn, kan dit veroorzaakt worden doordat er ‘te weinig vocht’ in huis aanwezig is. Ook geïrriteerde ogen en een droge huid zijn symptomen van een lage luchtvochtigheid.

Hoe kun je een gezonde luchtvochtigheid in huis bereiken?

Een optimale luchtvochtigheid - tussen de 40 en 60% - is noodzakelijk voor een ideaal leefklimaat. Een belangrijk aspect van het creëren van een gezonde leefomgeving, is de ventilatie. Veel huizen zijn tegenwoordig zodanig geïsoleerd, dat er geen constante toe- en afvoer van lucht meer plaatsvindt. Ventilatie zorgt echter voor een constante verversing van de lucht. Vooral in vochtige ruimtes, zoals de badkamer en de keuken, is goede ventilatie belangrijk. Toch helpt het openzetten van ramen en/of deuren niet altijd bij het creëren van de ideale luchtvochtigheid. In de wintermaanden is goede ventilatie vaak niet voldoende om het vochtgehalte in huis te verhogen. Gelukkig zijn er effectieve methodes om de luchtvochtigheid in huis te verhogen.

Hoe kan je lucht ontvochtigen bij een te hoge luchtvochtigheid?

Natuurlijke ventilatie is vaak niet voldoende om goed geïsoleerde woningen te voorzien van verse lucht. Mechanische ventilatie kan in dit geval een uitkomst bieden.

Er zijn verschillende systemen, die ervoor kunnen zorgen dat de luchtvochtigheid in huis verlaagd wordt. Deze ventilatiesystemen worden aangeduid met de letters A t/m D.

Ventilatiesysteem A: Natuurlijke toe- en afvoer van lucht

Via openingen of roosters in ramen, deuren of het dak, vindt de natuurlijke aan- en afvoer van lucht plaats. Er is dus geen mechanisch systeem nodig voor het verversen van de lucht. Dit is dan ook het goedkoopste ventilatiesysteem.

Ventilatiesysteem B: Mechanische toevoer van verse lucht

Dit ventilatiesysteem zorgt voor een mechanische toevoeging van verse lucht door middel van een ventilatoren. De vervuilde lucht wordt op een natuurlijke manier afgevoerd.

Ventilatiesysteem C: Mechanische afvoer van vervuilde lucht

Systeem C zorgt ervoor dat de vervuilde lucht mechanisch wordt afgevoerd. De aanvoer van verse lucht vindt op de natuurlijke manier plaats. Verse lucht komt via roosters de woning binnen. De vervuilde lucht wordt motorisch afgevoerd, via roosters in veelal vochtige ruimtes.

Ventilatiesysteem D: Balansventilatie

Balansventilatie zorgt voor een evenwicht tussen de mechanische aan- en afvoer van lucht. Verse lucht wordt via ventielen de woning ingezogen. De afvoer van gebruikte lucht vindt plaats via afzuigventielen. Omdat de verversing van lucht via aparte luchtstroom kanalen verloopt, wordt balansventilatie voornamelijk toegepast in nieuwbouw.

Hoe kan je lucht bevochtigen bij een te lage luchtvochtigheid?

Ook bij een lage luchtvochtigheid in huis is goede ventilatie belangrijk. Het helpt misschien niet direct om de droge lucht te bestrijden; de toevoeging van verse lucht is voor je gezondheid wel degelijk van belang. Verse lucht bevat namelijk meer zuurstof dan de droge lucht in huis.Naast goede ventilatie zijn er verschillende manieren waarop je de lucht in huis kunt bevochtigen:

  • Zet de thermostaat wat lager: Als de temperatuur omhoog gaat, daalt de relatieve luchtvochtigheid. Logischerwijs stijgt het vochtgehalte in huis, wanneer de temperatuur daalt. Door in de winter wat minder te ‘stoken’, behoud je een gezonde luchtvochtigheid.
  • Haal planten in huis: Planten geven niet alleen water af, maar reinigen ook nog eens de lucht. Om de luchtvochtigheid in huis dus te verhogen, kan het helpen planten (met grote groene bladeren) in huis te halen.
  • Laat de badkamerdeur open staan: De waterdamp die tijdens het douchen ontstaat, verhoogt de luchtvochtigheid in de badkamer aanzienlijk. Laat je de deur open staan, dan kan de stoom zich naar andere ruimtes in huis verplaatsen. Het vochtgehalte in huis wordt hierdoor verhoogd.   
  • check
    Verdampingsbakjes: Door bakjes water aan de radiator te hangen, kun je de luchtvochtigheid in huis verhogen. Door de hitte van de verwarming, verdampt het water en komt de waterdamp in de lucht terecht.

Er zijn ook apparaten waarmee de ideale luchtvochtigheid in huis kan worden gecreëerd. Luchtbevochtigers of - ontvochtigers, helpen bij het reguleren van een gezonde lucht in huis.

Hoe werken luchtbevochtigers en luchtontvochtigers?

Om de luchtvochtigheid in huis te verhogen of verlagen, kan gebruik worden gemaakt van een luchtbevochtiger of -ontvochtiger.

Luchtbevochtigers

Logischerwijs zorgt een luchtbevochtiger voor het verhogen van het vochtgehalte in huis. Het is een apparaat dat een waterreservoir bevat, waardoor de relatieve luchtvochtigheid verhoogd wordt. Het water in het reservoir wordt omgezet in waterdamp. Dit kan op verschillende manieren gebeuren.

  • 1
    Stoom: Een stoombevochtiger zet de water in het waterreservoir om in waterdamp, door het water te koken. De luchtbevochtiger verhoogt zo het vochtgehalte in huis. Stoombevochtigers zijn goedkoper dan de andere apparaten, maar verbruiken vaak veel energie.
  • 2
    Ultrasonisch: De ultrasone bevochtiger zet, door middel van trillingen, water om in waterdamp. Het apparaat meet voortdurend de luchtvochtigheid in een woning en kan met behulp van een ingebouwde ventilator de waterdamp aan de lucht afgeven. Ultrasone waterdamp wordt ook wel koude stoom genoemd.
  • 3
    Verdamping: Een koudwaterverdamper maakt gebruik van een andere techniek van luchtbevochtiging dan de voorgaande apparaten. Het apparaat onttrekt de droge lucht aan de ruimte. Vervolgens wordt de lucht gereinigd en bevochtigd, waarna de waterdamp weer terug in de ruimte wordt gebracht.
  • 4
    Luchtwassers: Naast het bevochtigen van de ruimte, zorgt een luchtwasser ook voor het reinigen van de lucht. Vuil wordt uit de droge lucht gefilterd, terwijl vocht aan de omgeving wordt toegevoegd.

Luchtontvochtigers

Een luchtontvochtiger is een apparaat dat vocht aantrekt met een filter. De lucht wordt afgekoeld in het apparaat en het vuil blijft achter in de filter. De gecondenseerde waterdamp wordt door een bak opgevangen, terwijl de afgekoelde lucht door het apparaat weer aan de ruimte wordt afgegeven.

  • 1
    Draagbare ontvochtiger: De draagbare ontvochtigers zijn makkelijk te verplaatsen naar de verschillende ruimtes in huis. Ze zijn geschikt voor het drogen van kamers tot een grootte van 50 m². Vochtige ruimtes, zoals een badkamer of een washok, hebben vaak baat bij een draagbare ontvochtiger.
  • 2
    Stationaire ontvochtiger: Vaste ontvochtigers zijn krachtige apparaten, die vooral op professioneel gebied worden toegepast. Bijvoorbeeld bij de opslag van (kostbare) goederen, kan een stationaire ontvochtiger helpen om de ruimte droog te houden. Vochtschade wordt hierdoor voorkomen.
  • 3
    Bouwdroger: Condensdroger zijn in principe draagbare ontvochtigers. Ze worden vaak ingezet bij het drogen van ruimtes na waterschade, of worden gebruikt tijdens de bouw, om bouwvocht tegen te gaan. Een ventilator zuigt de vochtige lucht uit de ruimte. De lucht wordt in het apparaat afgekoeld, waarna het condensatievocht wordt afgevoerd. Vervolgens wordt de droge lucht weer afgegeven aan de omgeving. Het is een effectieve en kostenbesparende methode om een woning te ontdoen van bouwvocht.

Veelgestelde vragen

Kan luchtvochtigheid in huis mijn meubels beschadigen?

Is een te lage luchtvochtigheid gevaarlijk voor een baby?

Kan je van een te hoge luchtvochtigheid astma krijgen?

Bestaat er een app om de luchtvochtigheid in huis te meten?

Vergelijk GRATIS offertes

Vergelijk GRATIS en vrijblijvend verschillende offertes voor vochtbestrijding. Zo bespaar je tot wel 40% !

Ontvang GRATIS offertes